An toàn – yếu tố hàng đầu khi du lịch đường biển. Khi tận hưởng một chuyến đi biển, du khách thường bị cuốn hút bởi cảnh đẹp bao la và trải nghiệm thư giãn giữa đại dương. Tuy nhiên, an toàn hàng hải luôn là yếu tố then chốt để mỗi chuyến hải trình diễn ra trọn vẹn. Mặc dù nguy cơ cháy nổ trên tàu thuyền là rất hiếm gặp trên từng chuyến đi, thực tế hàng năm trên thế giới vẫn ghi nhận hàng trăm vụ cháy nổ xảy ra trên các tàu biển, gây hậu quả nghiêm trọng đến tính mạng con người và môi trường. Do đó, việc phòng ngừa và sẵn sàng ứng phó với sự cố cháy là vô cùng quan trọng. Một khi sự cố phát hỏa trên tàu thuyền xảy ra, thời gian phản ứng và cách xử lý đúng sẽ quyết định trực tiếp đến mức độ an toàn của hành khách và thuyền viên.
Tại Phú Quốc Express, toàn bộ quy trình phòng cháy chữa cháy (PCCC) được xây dựng theo đúng Công ước quốc tế về an toàn sinh mạng trên biển – SOLAS (Safety of Life at Sea). SOLAS là một hiệp ước hàng hải quốc tế đặt ra các tiêu chuẩn an toàn tối thiểu về thiết kế, trang bị và vận hành tàu thuyền, và được coi là công ước quan trọng nhất về an toàn hàng hải toàn cầu. Nhờ tuân thủ nghiêm ngặt SOLAS cùng các biện pháp nội bộ, Phú Quốc Express đảm bảo mọi tình huống khẩn cấp, đặc biệt là sự cố cháy nổ, đều được xử lý chuyên nghiệp, giữ an toàn tuyệt đối cho hành khách.
1. Tiêu chuẩn quốc tế SOLAS và cam kết của Phú Quốc Express
SOLAS đề ra những yêu cầu nghiêm ngặt nhằm đảm bảo an toàn cháy nổ trên tàu thuyền. Những yêu cầu chính bao gồm:

- Hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động: Tàu phải trang bị hệ thống phát hiện khói, nhiệt tự động và các phương tiện chữa cháy cố định (như hệ thống khí CO₂, hệ thống bọt hoặc phun nước) ở các khu vực trọng yếu. Nhờ đó, đám cháy có thể được phát hiện sớm và dập tắt nhanh chóng ngay từ nơi phát sinh.
- Quy trình di tản và tập kết hành khách: Mỗi tàu phải có sơ đồ muster station (trạm tập trung) rõ ràng, đủ chỗ cho tất cả mọi người, cùng quy trình hướng dẫn hành khách di chuyển an toàn khi có lệnh rời tàu. Đồng thời, muster list (bảng phân công nhiệm vụ) được lập chi tiết để chỉ rõ nhiệm vụ của từng thuyền viên khi xảy ra tình huống khẩn cấp. Ví dụ, bảng này quy định ai phụ trách chữa cháy, ai chuẩn bị thuyền cứu sinh, ai hướng dẫn hành khách….
- Trang thiết bị cứu sinh và phương tiện liên lạc khẩn cấp: Bao gồm áo phao cho toàn bộ hành khách, phao bè cứu sinh, tàu cứu hộ, và các thiết bị liên lạc khẩn cấp (máy radio, hệ thống định vị, pháo hiệu tín hiệu…). Những trang bị này phải luôn sẵn sàng sử dụng và đáp ứng tiêu chuẩn SOLAS để đảm bảo mọi người có thể rời tàu an toàn nếu tình huống xấu nhất xảy ra.
- Huấn luyện định kỳ và diễn tập cho thuyền viên: Thuyền viên phải được đào tạo bài bản về PCCC và tham gia diễn tập thường xuyên. Theo quy định SOLAS, mỗi thuyền viên tối thiểu mỗi tháng phải tham gia ít nhất một cuộc diễn tập rời tàu và một cuộc diễn tập chữa cháy. Việc huấn luyện định kỳ giúp thuyền viên thuần thục kỹ năng, phối hợp nhuần nhuyễn và sẵn sàng ứng phó hiệu quả khi khẩn cấp xảy ra.

Tàu Cao Tốc Phú Quốc Express cam kết tuân thủ chặt chẽ các tiêu chuẩn SOLAS nêu trên, đồng thời bổ sung thêm nhiều biện pháp an toàn nội bộ nhằm nâng cao hơn nữa khả năng phòng chống cháy nổ:
- Hệ thống camera giám sát toàn tàu: Camera được lắp đặt ở mọi khu vực quan trọng, cho phép phát hiện sớm khói lửa hoặc bất thường. Nhờ giám sát 24/7, chỉ huy tàu có thể nhanh chóng nhận biết sự cố ngay từ dấu hiệu ban đầu và kịp thời đưa ra hành động xử lý.
- Đào tạo định kỳ cho thuyền viên về kỹ năng chữa cháy: Ngoài các khóa huấn luyện cơ bản, thuyền viên được tham gia tập huấn nâng cao về cách sử dụng thiết bị chữa cháy, kỹ thuật thoát hiểm, cứu hộ và xử lý tình huống phức tạp. Việc huấn luyện diễn ra liên tục giúp toàn bộ đội ngũ thuyền viên duy trì phản xạ nhanh nhạy và kiến thức cập nhật về an toàn cháy nổ.
- Diễn tập cứu hỏa khẩn cấp: Trước mỗi chuyến đi, hành khách đều được phổ biến hướng dẫn an toàn và xem trình diễn cách mặc áo phao. Định kỳ, Tàu Cao Tốc Phú Quốc Express tổ chức các buổi diễn tập giả định tình huống khẩn cấp (ví dụ cháy nhỏ ở ngoài và trong khoang hành khách).

2. Nhận diện và phản ứng ban đầu khi phát hiện “có cháy”
Ngay khi có bất kỳ dấu hiệu phát hỏa trên tàu thuyền (như ngửi thấy mùi khét, nhìn thấy khói hoặc tia lửa điện…), người phát hiện phải lập tức thực hiện các bước sau:
- Dừng ngay công việc đang làm: Ngừng mọi thao tác hiện tại và đảm bảo không để công việc dang dở đó gây ra nguy cơ khác. Việc ưu tiên số một lúc này là tập trung xử lý sự cố cháy, nên cần loại bỏ mọi yếu tố gây phân tán hoặc có thể làm tình huống trầm trọng hơn.
- Nhanh chóng di chuyển đến trạm tập trung (muster station): Rời khỏi khu vực nguy hiểm và đến ngay vị trí tập kết an toàn theo quy định. Điều này giúp đảm bảo bạn không bị kẹt trong vùng cháy và sẵn sàng nhận nhiệm vụ khẩn cấp cùng các thành viên khác.
- Mang theo thiết bị được phân công trong bảng nhiệm vụ (muster list): Tùy theo nhiệm vụ đã được giao, người phát hiện cần mang theo các trang thiết bị cần thiết khi di chuyển đến trạm tập trung. Ví dụ, nếu nhiệm vụ được phân công là chữa cháy, hãy mang bình chữa cháy xách tay hoặc mặt nạ thở; nếu nhiệm vụ là cứu hộ, mang theo dụng cụ sơ cứu hoặc áo phao… Việc chuẩn bị đúng thiết bị giúp sẵn sàng hành động ngay khi có lệnh.
- Báo cáo cho chỉ huy (sĩ quan trực ca) theo hướng dẫn: Khi tới trạm tập trung, nhanh chóng thông báo cho sĩ quan trực ca hoặc người chỉ huy tình huống biết về vị trí, tính chất đám cháy và các thông tin liên quan. Báo cáo sớm và chi tiết giúp chỉ huy đánh giá tình hình chính xác để phát lệnh ứng phó phù hợp.

Tại Tàu Cao Tốc Phú Quốc Express, mọi thuyền viên đều thuộc nằm lòng quy tắc “FIRE” – từ viết tắt bằng tiếng Anh nhắc nhở trình tự hành động khi gặp cháy. Cụ thể:
- F – Find it (Phát hiện): Nhanh chóng xác định vị trí có cháy hoặc khói. Việc định vị đúng nơi xảy ra sự cố giúp tập trung xử lý hiệu quả, không bỏ sót đám cháy.
- I – Isolate it, Inform (Cô lập, Thông báo): Cô lập khu vực cháy bằng cách đóng cửa, ngắt quạt thông gió hoặc nguồn điện tại chỗ để hạn chế cháy lan. Đồng thời thông báo ngay cho đội chữa cháy và sĩ quan trực ca qua chuông báo động hoặc bộ đàm nội bộ. Lưu ý tuyệt đối không cố gắng tự dập lửa nếu chưa kịp báo cho người khác biết – luôn ưu tiên phát tín hiệu báo động trước.
- R – Report it (Báo cáo): Báo cáo chi tiết tình hình cho chỉ huy khi có thể. Cung cấp đầy đủ thông tin như vị trí, loại đám cháy (điện, nhiên liệu, vật liệu nào cháy…), mức độ cháy lớn hay nhỏ, có ai bị thương kẹt bên trong không… Báo cáo rõ ràng giúp chỉ huy và đội ứng cứu đưa ra quyết định chính xác.
- E – Extinguish/Escape (Dập tắt hoặc Thoát hiểm): Dập tắt đám cháy bằng phương tiện chữa cháy tại chỗ nếu được trang bị và đảm bảo an toàn. Chẳng hạn, dùng bình chữa cháy xách tay phù hợp loại cháy (CO₂ cho cháy điện, bọt cho cháy xăng dầu, nước cho vật liệu thông thường) và giữ khoảng cách an toàn. Tuy nhiên, nếu ngọn lửa vượt ngoài tầm kiểm soát hoặc khói quá dày đặc, hãy thoát hiểm ngay lập tức. Ưu tiên bảo toàn tính mạng, không mạo hiểm chữa cháy một mình trong tình huống vượt quá kỹ năng hoặc thiết bị đang có.
Quy tắc FIRE nói trên được đào tạo nhuần nhuyễn cho toàn thể thuyền viên Tàu Cao Tốc Phú Quốc Express, giúp mọi người phản ứng có trình tự và hiệu quả khi vừa phát hiện sự cố. Nhờ thực hiện đúng và đủ các bước: Phát hiện – Cô lập/Thông báo – Báo cáo – Dập tắt/Thoát, đám cháy sẽ được kiểm soát nhanh nhất có thể, giảm thiểu thiệt hại và nguy hiểm.

3. Xử lý khi phát hiện khói phía sau cửa đóng kín
Một trong những tình huống nguy hiểm nhất trên tàu là nhận thấy khói bốc ra phía sau cánh cửa đóng kín, trong khi chưa rõ bên trong đang cháy ở mức độ nào. Khói lọt qua khe cửa cho thấy có khả năng xảy ra cháy trong không gian kín đó, và việc mở cửa không đúng cách có thể làm bùng phát ngọn lửa (do bổ sung ôxy đột ngột). Khi gặp tình huống này, người phát hiện cần bình tĩnh thực hiện theo quy trình sau:
- Kiểm tra nhiệt độ cửa: Dùng mu bàn tay chạm nhanh vào cánh cửa hoặc sử dụng dụng cụ chuyên dụng để cảm nhận độ nóng. Nếu cửa nóng rực, chứng tỏ lửa lớn đang cháy phía sau – tuyệt đối không được mở cửa lúc này. Nếu cửa ấm nhẹ hoặc bình thường, có thể tiến hành bước tiếp theo nhưng vẫn phải rất thận trọng.
- Mở hé cửa để quan sát (nếu an toàn): Đứng về một bên cánh cửa (tránh trực diện), mở khóa rồi mở hé cửa một khoảng nhỏ vừa đủ quan sát bên trong. Sẵn sàng đóng ngay nếu cần. Kiểm tra nhanh tình trạng bên trong: mức độ khói, lửa, nhiệt. Lưu ý: nếu thấy khói dày đặc ùa ra qua khe cửa, lập tức đóng cửa lại ngay – điều này cho biết đám cháy lớn, không được vào trong nếu không có thiết bị thở chuyên dụng.
- Đóng cửa và không xâm nhập nếu khói quá nhiều: Trong trường hợp khói dày đặc hoặc lửa bùng mạnh bên trong, tuyệt đối không tự ý bước vào. Đóng kín cửa để hạn chế ôxy nuôi lửa và chặn khói lan. Không vào một mình, cũng không vào kể cả có hai người nếu không được trang bị mặt nạ thở hay SCBA (bình khí thở) – khói độc có thể gây ngạt rất nhanh.
- Nhấn chuông báo động khẩn cấp: Kích hoạt hệ thống báo động chung của tàu (thường bằng cách nhấn nút chuông báo cháy tại gần khu vực hoặc dùng bộ đàm báo cho buồng lái) để thông báo cho toàn tàu biết tình huống. Tiếng chuông báo động sẽ khởi động quy trình khẩn cấp, gọi tất cả thuyền viên vào vị trí sẵn sàng ứng phó.
- Chuẩn bị thiết bị chữa cháy và chờ đội ứng cứu: Nhanh chóng chuẩn bị sẵn các phương tiện chữa cháy gần đó (như bình chữa cháy, vòi cứu hỏa…) nhưng không tự ý xung phong nếu chưa đủ điều kiện an toàn. Khi đội chữa cháy chuyên trách của tàu đến, hãy báo cáo cho người chỉ huy đội về những gì bạn đã quan sát được (nhiệt độ cửa, lượng khói, màu khói, tiếng động bên trong nếu có…). Thông tin này rất quý giá để đội ứng cứu đánh giá tình hình trước khi mở cửa xông vào dập lửa.
Quy trình trên nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho người phát hiện và cả con tàu. Việc kiểm tra cẩn thận và báo động kịp thời sẽ giúp ngăn cháy lan rộng, đồng thời tạo điều kiện cho đội cứu hỏa có sự chuẩn bị tốt nhất (mặc quần áo chống cháy, đeo thiết bị thở, bố trí vòi phun…) trước khi đối mặt với đám cháy trong không gian kín – vốn tiềm ẩn nguy cơ nổ khí hoặc bùng lửa rất cao.

4. Nhiệm vụ của các vị trí chủ chốt trên tàu
Trên tàu cao tốc Phú Quốc Express, mỗi thuyền viên đều có chức trách rõ ràng khi xảy ra tình huống cháy, được ghi trong Muster List và quán triệt qua các đợt huấn luyện. Dưới đây là vai trò của các vị trí chủ chốt trong việc phối hợp xử lý sự cố:
4.1. Sĩ quan trực ca (OOW – Officer of the Watch)
- Thu thập thông tin ban đầu về đám cháy: Ngay khi nhận được báo cáo từ người phát hiện, sĩ quan trực ca đặt câu hỏi nhanh để nắm bắt chi tiết tình hình (vị trí cụ thể, có khói hay lửa thấy rõ không, loại vật liệu đang cháy nếu biết được, mức độ nguy hiểm…). Thông tin này giúp chuẩn bị phương án ứng phó thích hợp.
- Hướng dẫn người phát hiện thực hiện an toàn ban đầu: Sĩ quan trực ca bình tĩnh hướng dẫn qua bộ đàm hoặc loa nội bộ cho người báo cáo cách xử lý tức thời, chẳng hạn: “đóng cửa lại, cắt điện khu vực đó và rút ra ngay”, đảm bảo người đó biết tự bảo vệ bản thân và cô lập đám cháy trong lúc chờ đội cứu hỏa.
- Kích hoạt chuông báo động và phát thông báo công cộng: Ngay lập tức nhấn chuông báo động toàn tàu sau khi xác nhận có sự cố cháy. Đồng thời, sử dụng hệ thống loa công cộng thông báo rõ ràng tình huống khẩn cấp: vị trí đám cháy (tên khoang, boong tàu, khu vực mũi/lái), hướng dẫn sơ bộ cho hành khách và thuyền viên. Việc thông báo sớm giúp mọi người cảnh giác và bắt đầu di chuyển đến vị trí đã được phân công.
- Báo cáo và bàn giao chỉ huy cho thuyền trưởng: Khi thuyền trưởng có mặt trên buồng lái, sĩ quan trực ca báo cáo toàn bộ thông tin đã thu thập được và các hành động đã triển khai (đã báo động, đã cô lập gì chưa…). Sau đó bàn giao quyền chỉ huy lại cho thuyền trưởng để người chỉ huy cao nhất đưa ra quyết định tiếp theo. Sĩ quan trực ca lúc này chuyển sang thực hiện nhiệm vụ chuyên biệt của mình theo phân công (ví dụ tham gia đội chữa cháy, hỗ trợ chỉ huy thông tin liên lạc…).
4.2. Thuyền trưởng (Captain)
- Tiếp nhận chỉ huy và đánh giá tình hình: Thuyền trưởng ngay lập tức nhận bàn giao từ OOW, yêu cầu báo cáo đầy đủ mọi chi tiết về đám cháy. Với kinh nghiệm và cái nhìn toàn cục, thuyền trưởng phân tích mức độ nghiêm trọng của sự cố để kịp thời đưa ra quyết định ứng phó tối ưu. Những quyết định nhanh chóng, chính xác ở thời điểm đầu có ý nghĩa quyết định, có thể hạn chế tối đa thiệt hại do đám cháy gây ra.
- Ra quyết định phương án dập cháy hoặc di tản: Dựa trên báo cáo và quan sát (qua camera hoặc trực tiếp), thuyền trưởng quyết định hướng xử lý chính. Nếu đám cháy còn nhỏ và có thể khống chế, ông sẽ lệnh cho đội cứu hỏa của tàu tiến hành dập lửa tại chỗ (có thể huy động hệ thống chữa cháy cố định như CO₂ ở buồng máy hoặc hệ thống sprinkler nếu có, kết hợp bình chữa cháy, vòi phun). Ngược lại, nếu lửa lan nhanh mất kiểm soát, thuyền trưởng có thể chuẩn bị phương án di tản khẩn cấp: cho tàu phát tín hiệu cứu nạn, hướng dẫn hành khách mặc áo phao, hạ xuồng cứu sinh hoặc phao bè. Mỗi quyết định đều được cân nhắc nhằm đảm bảo an toàn sinh mạng là ưu tiên số một.
- Chỉ đạo phân công nhân sự triển khai phương án: Với quyền chỉ huy tối cao, thuyền trưởng điều phối toàn bộ thuyền viên theo kế hoạch ứng phó đã chọn. Ông phân công rõ người chỉ huy đội chữa cháy tại hiện trường, người phụ trách sơ tán hành khách, người lo thông tin liên lạc cầu cứu bên ngoài… Thuyền trưởng liên tục liên lạc với các đầu mối (qua bộ đàm) để nắm tiến độ xử lý và đưa ra chỉ thị kịp thời tùy diễn biến (như đóng các cửa kín nước chặn khói, giảm tốc độ hoặc dừng tàu, chuyển hướng mũi tàu xuôi chiều gió để khói không tạt vào khu vực hành khách…). Sự phối hợp nhịp nhàng theo chỉ đạo của thuyền trưởng đảm bảo mọi lực lượng trên tàu hoạt động đồng bộ, hiệu quả trong tình huống khẩn.
4.3. Thuyền viên
- Tập trung tại vị trí được phân công khi nghe báo động: Khi hiệu lệnh báo cháy vang lên, toàn bộ thuyền viên dù đang ở đâu trên tàu cũng phải ngưng việc riêng và di chuyển nhanh về vị trí đã được chỉ định trong muster list. Mỗi người đều biết trước mình phải có mặt ở đâu (trạm cứu hỏa, trạm cứu sinh, điểm hướng dẫn hành khách…) nên việc tập hợp diễn ra rất nhanh chóng, không hỗn loạn. Việc điểm danh tại chỗ sẽ được thực hiện để bảo đảm không thuyền viên nào vắng mặt hoặc mắc kẹt.
- Mang theo đầy đủ thiết bị bảo hộ hoặc chữa cháy được giao: Thuyền viên khi đến vị trí phải sẵn sàng tham gia nhiệm vụ với trang bị phù hợp. Người trong đội chữa cháy phải mặc ngay quần áo chống cháy, đeo mặt nạ thở SCBA, cầm đèn pin, rìu cứu hỏa…; người phụ trách xuồng cứu sinh mang theo chìa khóa mở hạ xuồng, chuẩn bị dây thừng; người lo sơ cứu chuẩn bị túi cứu thương… Mọi trang bị cá nhân như mũ bảo hộ, găng tay, áo phao (nếu ở ngoài boong) cũng phải được mang vào để bảo vệ an toàn cho chính thuyền viên khi làm nhiệm vụ.
- Hỗ trợ hành khách tới khu vực an toàn: Một nhiệm vụ quan trọng của thuyền viên là trấn an và hướng dẫn hành khách. Khi xảy ra cháy, hành khách có thể hoảng sợ; do đó các thuyền viên không có nhiệm vụ chữa cháy trực tiếp sẽ tỏa ra các khu vực hành khách để trấn an, tập hợp họ lại và dẫn họ tới muster station an toàn. Thuyền viên hướng dẫn lối thoát hiểm, giúp đỡ người già, trẻ nhỏ mặc áo phao nếu cần, đảm bảo không ai bị sót lại. Trong quá trình di chuyển, họ cũng nhắc nhở hành khách cúi thấp người nếu có khói, di chuyển nhanh nhưng trật tự, tránh chen lấn xô đẩy.
Nhờ phân công nhiệm vụ rõ ràng và đào tạo bài bản, mỗi thuyền viên Phú Quốc Express đều hiểu rõ vai trò của mình khi khẩn cấp. Tinh thần kỷ luật và sự chuyên nghiệp này giúp tăng cường tính hiệu quả trong xử lý sự cố, bởi toàn bộ đội ngũ hoạt động như một cỗ máy thống nhất – đúng người, đúng việc và đúng thời điểm.

5. Hướng dẫn dành cho hành khách khi có phát hỏa trên tàu thuyền
Mặc dù đã có đội ngũ thuyền viên được huấn luyện kỹ càng, hành khách trên tàu cũng cần nắm vững một số quy tắc an toàn cơ bản để tự bảo vệ bản thân trong trường hợp khẩn cấp. Dưới đây là những hướng dẫn quan trọng dành cho hành khách nếu chẳng may xảy ra cháy trên tàu:
- Giữ bình tĩnh, không hoảng loạn: Việc đầu tiên và quan trọng nhất là cố gắng trấn tĩnh. Hoảng loạn chỉ khiến tình hình tồi tệ hơn, dễ dẫn đến chen lấn, xô đẩy gây chấn thương hoặc cản trở thuyền viên làm nhiệm vụ. Hãy hít sâu, giữ bình tĩnh và tập trung lắng nghe hướng dẫn.
- Tuân thủ hướng dẫn của thuyền viên: Lắng nghe thông báo trên loa và làm theo mọi chỉ dẫn của thuyền viên hoặc sĩ quan. Họ được đào tạo để xử lý tình huống khẩn, biết rõ lối thoát và phương tiện an toàn. Ví dụ, nếu được yêu cầu di chuyển sang khoang bên cạnh hoặc lên boong thoáng khí, hãy làm ngay. Tuyệt đối không tự ý tách đoàn hoặc hành động khác với hướng dẫn vì có thể khiến bạn gặp nguy hiểm hoặc gây khó khăn cho công tác cứu hộ.
- Không quay lại lấy hành lý hoặc đồ đạc: Dù hành lý tư trang quan trọng đến đâu, tính mạng con người vẫn là trên hết. Đừng vì tiếc của mà quay trở lại khu vực đang cháy để lấy đồ – hành động này có thể khiến bạn bị kẹt trong đám cháy hoặc hít phải khói độc. Hãy rời khỏi khu vực nguy hiểm nhanh nhất có thể, mọi tài sản có thể thay thế, còn bạn thì không.
- Mặc áo phao theo hướng dẫn khi được yêu cầu: Trong trường hợp khẩn cấp cần chuẩn bị rời tàu, thuyền viên sẽ hướng dẫn hành khách mặc áo phao. Hãy làm đúng quy trình: xỏ đầu và tay qua áo phao, kéo khóa hoặc buộc dây chắc chắn, không thổi phồng áo cho đến khi ra bên ngoài boong tàu (trừ khi có chỉ dẫn khác). Áo phao sẽ giúp bạn nổi trên nước nếu phải rời tàu, do đó đừng chủ quan bỏ qua. Nếu không rõ cách mặc, hãy nhờ sự trợ giúp của thuyền viên hoặc hành khách khác.
- Tránh hít phải khói: Khói từ đám cháy trên tàu thường dày đặc và chứa nhiều khí độc (CO, CO₂,…) có thể gây ngạt. Vì vậy, nếu bạn thấy khói lan đến khu vực mình, hãy dùng khăn ướt (hoặc bất kỳ vải ẩm nào) che kín mũi miệng để lọc bớt khói khi hít thở. Đồng thời, cúi thấp người khi di chuyển, vì khói thường bốc lên cao – sát sàn tàu sẽ có không khí trong lành hơn. Di chuyển nhanh đến khu vực thoáng khí hoặc theo hướng dẫn của thuyền viên để tránh xa nguồn khói.
Ngoài ra, hành khách nên để ý lắng nghe và quan sát xung quanh. Nếu thấy người khác hoảng loạn, hãy cố gắng trấn an hoặc nhờ thuyền viên hỗ trợ họ. Sự bình tĩnh và hợp tác của mỗi hành khách không chỉ bảo vệ bản thân mà còn góp phần giúp công tác cứu hộ diễn ra thuận lợi, an toàn cho tất cả mọi người.

6. Công tác huấn luyện định kỳ tại Phú Quốc Express
Với phương châm “phòng cháy hơn chữa cháy”, Phú Quốc Express đặc biệt coi trọng công tác huấn luyện và diễn tập định kỳ về an toàn cháy nổ. Trên thực tế, SOLAS đã quy định rõ mọi thuyền viên đều phải tham gia diễn tập chữa cháy và cứu sinh thường xuyên hàng tháng. Công ty luôn tuân thủ thậm chí nghiêm ngặt hơn yêu cầu này nhằm đảm bảo độ nhuần nhuyễn và sẵn sàng cao nhất của đội ngũ trên mỗi chuyến tàu. Ít nhất một lần mỗi tháng, Phú Quốc Express tổ chức diễn tập chữa cháy và di tản giả định với nhiều kịch bản khác nhau để thuyền viên luyện tập. Chẳng hạn như:
- Kịch bản cháy tại buồng máy: Giả định tình huống cháy dầu trong buồng máy – nơi tiềm ẩn nguy cơ cao nhất. Thuyền viên thực hành kích hoạt hệ thống chữa cháy cố định CO₂ tại chỗ, đồng thời đội chữa cháy đeo SCBA tiến vào dùng vòi phun và bình chữa cháy xách tay dập lửa. Bài tập này rèn luyện khả năng xử lý sự cố trong không gian chật hẹp, nhiều máy móc và nhiệt độ cao.
- Kịch bản cháy tại khoang hành khách: Giả định đám cháy bùng phát ở khu vực chỗ ngồi của hành khách (ví dụ do chập điện máy điều hòa). Thuyền viên phải nhanh chóng hướng dẫn hành khách bịt mũi thoát khói, di chuyển sang khoang an toàn, đồng thời triển khai bình chữa cháy để dập tắt lửa trên ghế hoặc trần. Qua đó, kỹ năng sơ tán hành khách và dập cháy trên boong khách được nâng cao.
- Kịch bản di tản ban đêm: Giả định tình huống khẩn cấp xảy ra vào ban đêm, đèn trên tàu tắt phụt. Thuyền viên tập di chuyển và làm nhiệm vụ chỉ bằng ánh sáng đèn pin và đèn sự cố, hướng dẫn hành khách trong điều kiện tầm nhìn hạn chế. Bài diễn tập này giúp kiểm tra hệ thống đèn khẩn cấp và khả năng phối hợp của đội ngũ trong điều kiện khó khăn hơn ban ngày.
- Thực hành sử dụng thiết bị PCCC và cứu sinh: Mỗi đợt diễn tập đều lồng ghép việc huấn luyện kỹ năng sử dụng các trang thiết bị an toàn. Thuyền viên luân phiên thao tác với bình chữa cháy (CO₂, bột, foam), mở van hệ thống sprinkler cố định, cách kích hoạt bơm cứu hỏa, đeo và sử dụng mặt nạ dưỡng khí SCBA, vận hành xuồng cứu sinh, thả phao bè… Việc thực hành thực tế này đảm bảo khi khẩn cấp xảy ra, mọi người đều thuần thục thao tác trên thiết bị, không bị bối rối hay lúng túng.
Mỗi buổi diễn tập tại Phú Quốc Express đều được giám sát chặt chẽ và đánh giá dựa trên tiêu chuẩn SOLAS. Các chuyên viên an toàn hàng hải hoặc chỉ huy tàu sẽ theo dõi quá trình diễn tập, ghi nhận những điểm làm tốt và những chỗ cần cải thiện. Sau diễn tập, toàn bộ thuyền viên họp rút kinh nghiệm, được phổ biến lại các quy trình chuẩn và điều chỉnh nếu cần thiết. Nhờ quy trình huấn luyện – đánh giá – cải tiến liên tục này, năng lực xử lý tình huống khẩn cấp của đội ngũ thuyền viên luôn được duy trì ở mức cao và không ngừng nâng lên.

7. Vì sao du khách có thể yên tâm khi đi Phú Quốc Express?
Với tất cả những chuẩn bị và cam kết an toàn nêu trên, hành khách hoàn toàn có thể yên tâm khi lựa chọn du lịch bằng tàu cao tốc Phú Quốc Express. Những lý do chính bao gồm:
- Tuân thủ nghiêm ngặt SOLAS – tiêu chuẩn an toàn hàng hải cao nhất thế giới: Phú Quốc Express đáp ứng đầy đủ và toàn diện các yêu cầu của SOLAS 1974 – bộ quy tắc an toàn được 164 quốc gia trên thế giới áp dụng, chi phối ~99% đội tàu buôn toàn cầu. Điều này có nghĩa là tàu của Phú Quốc Express được thiết kế, trang bị và vận hành theo mức an toàn chuẩn quốc tế, tương đương với các hãng tàu uy tín trên thế giới.
- Trang thiết bị cứu hỏa hiện đại: Tàu được lắp đặt hệ thống báo khói và báo nhiệt tự động tại các khoang, có chuông báo động toàn tàu để cảnh báo kịp thời. Phương tiện chữa cháy trang bị đầy đủ gồm bình chữa cháy CO₂ và bột ở nhiều vị trí, hệ thống vòi cứu hỏa cố định nối với bơm áp lực, cùng hệ thống phun nước tự động (sprinkler) tại các khoang trọng yếu. Đặc biệt, buồng máy trên tàu cao tốc được lắp hệ thống chữa cháy CO₂ cố định, sẵn sàng kích hoạt để dập lửa trong vòng vài phút đầu nếu có cháy máy móc. Tất cả các thiết bị này đều được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ để luôn hoạt động tốt khi cần thiết.
- Đội ngũ thuyền viên chuyên nghiệp, phản ứng nhanh nhạy: Thuyền viên Phú Quốc Express không chỉ có kinh nghiệm, trình độ mà còn được huấn luyện bài bản về an toàn cứu hộ cứu nạn. Họ hiểu rõ quy trình, thành thạo sử dụng trang thiết bị và luôn duy trì tinh thần trách nhiệm cao đối với hành khách. Trong mọi tình huống khẩn, đội ngũ này sẽ phản ứng trong tích tắc, xử lý tình huống hiệu quả nhờ kỹ năng tích lũy qua các buổi diễn tập thường xuyên.
- Quy trình ứng phó rõ ràng, chuẩn hóa: Từ khâu phát hiện sự cố, báo động, triển khai chữa cháy đến hướng dẫn hành khách di tản đều có quy trình chuẩn và được diễn tập nhuần nhuyễn. Mỗi thành viên đều biết mình phải làm gì, hành khách cũng được hướng dẫn cơ bản, nên khi tình huống xảy ra sẽ giảm tối đa sự hỗn loạn. Sự chuẩn hóa này đảm bảo mọi người trên tàu – cả thuyền viên lẫn hành khách – đều hành động đúng và an toàn.
Có thể nói, sự cố phát hỏa trên tàu thuyền là tình huống khẩn cấp đòi hỏi phản ứng nhanh và chuẩn xác. Song với Tàu Cao Tốc Phú Quốc Express, du khách hoàn toàn có thể an tâm rằng mọi nguy cơ đã được lường trước và chuẩn bị giải pháp đối phó hiệu quả. Hệ thống an toàn đạt chuẩn quốc tế, cùng đội ngũ thuyền viên dày dạn kinh nghiệm và kỹ năng, chính là “lá chắn” vững chắc bảo vệ du khách trong mọi chuyến hải trình. Khi mọi người trên tàu – từ thuyền trưởng, thuyền viên đến hành khách – đều nắm vững và thực hiện đúng các biện pháp xử lý, mỗi chuyến đi sẽ luôn là một trải nghiệm an toàn và đáng nhớ trên đại dương bao la.

